Narodowe Święto Niepodległości

W drugiej połowie XVIII wieku tereny należące do Rzeczpospolitej zostały podzielone w trzech rozbiorach między Austrię, Prusy, Rosję, a same państwo polskie przestało istnieć. W XIX wieku zalążkiem polskiej państwowości było zależne od napoleońskiej Francji Księstwo Warszawskie oraz będące autonomiczną częścią Rosji Królestwo Polskie, utworzone w wyniku kongresu wiedeńskiego. Chcąc uzyskać całkowitą niepodległość, Polacy podejmowali w XIX wieku walki narodowowyzwoleńcze w powstaniach listopadowym i styczniowym.

Sprzyjająca Polakom sytuacja nadarzyła się dopiero w chwili wybuchu I wojny światowej, kiedy to Niemcy i Austro-Węgry stanęły przeciwko carskiej Rosji. Państwa Centralne zajęły Królestwo Kongresowe i zdobyli przewagę nad Rosjanami na froncie wschodnim. Chcąc uzyskać poparcie Polaków, 5 listopada 1916 cesarz Niemiec i Austro-Węgier wydają w Warszawie i Lublinie manifest, w którym gwarantowano powstanie Królestwa Polskiego oraz postanowiono utworzyć polskie wojsko pod dowództwem niemieckim i austriackim. Skutkiem wydania tego dokumentu 14 stycznia 1917 w Warszawie działalność rozpoczęła Tymczasowa Rada Stanu, będąca namiastką polskiego rządu. 12 września 1917 obowiązki głowy państwa przejęła Rada Regencyjna, która 7 października 1918 ogłosiła Polskę niepodległą monarchią. 10 listopada do Warszawy przybywa uwolniony Józef Piłsudski, który 11 listopada przejmuje od Rady Regencyjnej władzę wojskową.

Całość władzy przekazana zostaje Piłsudskiemu 14 listopada, a Rada zostaje rozwiązana. 17 listopada powołany zostaje socjalistyczny rząd Jędrzeja Moraczewskiego. Do 19 listopada wojska niemieckie wycofują się z terenów byłego Królestwa Kongresowego i Galicji Zachodniej. 22 listopada Józef Piłsudski przyjmuje tytuł Tymczasowego Naczelnika Państwa Polskiego, a kraj staje się republiką. Z końcem grudnia w Wielkopolsce wybucha powstanie, zakończone w lutym 1919 rozejmem w Trewirze. W styczniu wskutek porozumienia Piłsudskiego z Komitetem Narodowym Polskim Romana Dmowskiego sformowany zostaje nowy rząd na czele z Ignacym Janem Paderewskim. Dmowski i premier Paderewski uczestniczą w konferencji pokojowej w Paryżu. 28 czerwca 1919 polska delegacja składa podpis pod dokumentem traktatu wersalskiego, a niepodległa Polska zyskuje uznanie międzynarodowe. Datę 11 listopada 1918 uznaje się umownie za początek Niepodległego Państwa Polskiego.

Zachęcam do obejrzenia prezentacji multimedialnej na temat odzyskania niepodległości przez nasz kraj.